IZAÑA HOOG IN DE BERGEN

IZAÑA HOOG IN DE BERGEN

Geschreven op 07-09-2020
Guy Devos


Izaña huist 2.400 meter hoog en ligt net niet in de schaduw van de Teide. De locatie en het uitzicht daarboven bieden iedere bezoeker een wondermooi beeld. Maar het visueel spektakel, het zicht dat in het oog geprojecteerd wordt door de telescopen, vind je binnenin de gebouwen die speciaal voor deze opdracht werden gebouwd. Het sterrentoerisme wordt al jaren gepromoot op Tenerife en daar komt nu een extra dimensie bij. Het event Volcano Teide Experience, biedt gedurende vijf dagen per week een geleid bezoek aan in het Frans, het Engels, het Italiaans, het Spaans of het Duits, afhankelijk van de dag die je koos bij de boeking.

 Het Teide Observatorium werd geopend in 1964 en heeft zich gespecialiseerd in de studie van de zon, terwijl de sterren en kometen worden waargenomen in het observatorium Roque de los Muchachos in La Palma. Sinds 2015 kan men in Izaña terecht om een geleide wandeling te maken door en langs de infrastructuur die gebruikt wordt om het zonnestelsel te bestuderen.

Het bezoek duurt anderhalf uur en start op de parkeerplaats. Veertig personen kunnen gelijktijdig via het bezoekerscentrum naar de ruimte waar de telescoop IAC-80 staat opgesteld. Het hoogtepunt van het bezoek is steeds de waarneming van de zon en de zonnevlekken die kunnen bekeken worden met een telescoop voorzien van een waterstoffilter.

Bij een bezoek aan het observatorium word je geconfronteerd met de geschiedenis van de astronomie op de Canarische Eilanden, die begon in 1964. Er werd gewerkt met bescheiden middelen maar de jaren die volgden werden gebruikt om materieel en kennis te ontwikkelen. De grote sprong vooruit was in 1991 toen het Instituto Astrofísico de Canarias (IAC), na 10 jaar ontwikkelen van de nieuwste IAC-80-telescoop, voor het eerst in de geschiedenis een ‘bruine dwerg’ werd waargenomen. Dit is een hemellichaam dat kleiner is dan een ster, maar groter is dan een gasreus.
IAC-80 staat voor de naam van het observatorium, gevolgd door de afmeting in centimeter van de spiegel waarmee de waarneming werd verricht.

De observaties die verricht worden met de IAC-80 zijn verscheiden. Zo worden objecten bekeken die dichterbij voorbijvliegen, zoals kometen. Op deze manier werd de botsing van komeet P/Shoemaker-Levy tegen Jupiter op de voet gevolgd en waargenomen. Met de IAC-80 kijken ze ook verder in de ruimte, tot zelfs op de meest afgelegen locaties, zoals naar quasars (actief centrum van een sterrenstelsel met een zeer hoge helderheid) en naar gravitatielenzen (sterk zwaartekrachtveld van een sterrenstelsel of van een zwart gat). De jarenlange observatie van een gravitatielens heeft informatie opgeleverd over de donkere materie van het universum en beeldvorming opgeleverd van het hemellichaam dat verantwoordelijk is voor een gewelddadige gamma-explosie, een van de meest intense energie-explosies die ooit in het universum werden waargenomen.

Het astrofysisch instituut staat open voor alle wetenschappelijke gemeenschappen die geïnteresseerd zijn in drie materies: de studie van microgolven waarbij de oorsprong van het universum wordt onderzocht, telescoopwerking bij nacht en het studiegebied van de zon. Daarom is het instituut verbonden met de Themis-telescopen (Frankrijk en Italië) die een spiegeldiameter bezitten van 90 centimeter en met Gregor (Duitsland), die de belangrijkste en grootste zonnetelescoop in Europa. De spiegel meet anderhalve meter en werd geïnstalleerd in 2012.

Een van de apparaten op Izaña is de zonnepiramide die de seismologie van de zon bestudeert. Meteen het enige observatorium ter wereld in zijn soort binnen het gebied van nachtelijke observatoria voor de studie van het universum. De OGS, het optisch grondstation heeft een spiegel van één meter. Een van de taken is het catalogiseren en in kaart brengen van ruimteafval. Een ander apparaat is El Quijote, een Spaanse microgolftelescoop en uniek in de wereld die ontwikkeld is om het mysterie van de oorsprong van het universum op te lossen. Hoogtechnologisch stuf.

Bij een bezoek aan het astrofysisch centrum in Izaña wordt het pas duidelijk hoe klein de aarde is en vooral, dat wij als mensen die erop rondlopen bijna onzichtbaar zijn.