DE NAAM TENERIFE

DE NAAM TENERIFE

Geschreven op 18-03-2020
Guy Devos


Er bestaan verschillende redeneringen over hoe de naam Tenerife is ontstaan en we bekijken in dit artikel waar de naam echt is ontstaan. Er zijn talloze mogelijkheden waaruit we er eentje moeten kiezen, maar vooraleer we dit kunnen doen moeten we ze op een rijtje zetten. Pas daarna kunnen we een keuze maken.  
Wat je alvast mag vergeten is dat de naam Canarische en alle afgeleide naamwoorden niet vernoemd zijn naar het gelijknamige vogeltje, de kanarie. Het mooie en kleine zangvogeltje werd wel genoemd naar de eilanden waar het nog steeds massaal in het wild voorkomt.

Volgens enkelen komt de naam voort uit het feit dat er in een ver verleden veel grote honden op het eiland leefden en dat de Guanchen deze dieren als heilig beschouwden. Logisch gevolg daarvan zou kunnen zijn dat er twee honden afgebeeld staan in het wapenschild van de Canarische Eilanden.
Anderen speculeren dat die honden eigenlijk zeehonden waren die ooit in groten getale in de oceaan rondom de Canarische Eilanden hebben gefoerageerd maar uiteindelijk gekozen hebben voor een andere biotoop.

In de eerste eeuw na Christus beschreef en benoemde Plinius el Viejo (de oude) in zijn Naturalis Historia het eiland Nivaria of Ninguaria waar de Latijnse woorden nix en nivis gedeeltelijk in terug te vinden zijn, wat sneeuw betekent. Dit wordt verondersteld te verwijzen naar de nieves posadas op de vulkaanberg Teide.

De Guanchenbevolking sprak over het eiland Achined of Achinech en de bewoners van het buureiland La Palma noemden het eiland Teneife, een naam die samengesteld was met de Guanchewoorden tene en ife, wat berg en wit betekent.
Misschien vinden we de naam terug bij het woord Guanchen, ook Guanchis, Guanchos. De benaming komt van Guanchinet wat een samentrekking is van twee woorden uit de taal van de oorspronkelijke inwoners: Guan (mens) en Chinet (Tenerife) en betekent dus mens van Tenerife. Hier vinden we de naam Chinet die ook gebruikt werd door de eerste Amazighische bewoners op Tenerife.

Zeevaarders en ontdekkigsreizigers die voorbij de eilanden voeren naar de nieuwe wereld bedachten het eiland met de naam Nivaria vanwege de grote besneeuwde bergtop van de Teide die aan de Nevada deed denken, maar een link met de hedendaagse naam is hier niet te vinden.
 
Later verscheen in een Franse wereldatlas de naam ‘Insula del'inferno’ dat werd verspaanst tot Isla del Infierno. Deze wereldkaart van de hand van Pedro Bontier en Juan Leverrier, twee kapellanen aan boord van boten onder leiding van  Juan de Bethencourt en van Gadifer de la Salle zagen en beschreven de vulkaanuitbarstingen van de Teide op het eiland Tenerife waarvan vuur en rook deden denken aan de hel.

Waar ook een mogelijke verklaring wordt achter gezocht is dat de eerste mencey of koning op Tenerife de naam Gran Tinerfe droeg en dat hij zijn naam heeft gegeven aan dat wondermooie eiland. Dat lezen we in oude geschriften die werden neergepend rond 1350 in het boek Conoscimiento en die door de achttiende-eeuwse historici Juan Núñez de la Peña Arias en Tomás Marín de Cubas werden herschreven. Daar werd de naam Tenerfiz gebruikt.

Ik moet vervolgen in de voorwaardelijke wijs. De eerste bewoners, nog voor de Guanchen eraan kwamen, waren de Igwanciyen. Dit waren Berbers en zij noemden het eiland Tin Irifi wat staat voor ‘plaats van dorst’. Wij vinden in Noord-Afrika en vooral in Marokko nogal wat namen met een verwijzing naar ‘dorst’ terug. Voorbeelden daarvan zijn Tinghir, Tinouchi en Tindouf.

Wat is nu de juiste oorspronkelijke afkomst van het mooie woord ‘Tenerife’?
Ik weet het ook niet. Etymologisch worden er een paar koppelingen gemaakt, historisch staan er dan andere bedenkelijke verklaringen en de volksoverlevering levert nog een ander resultaat.
Misschien zullen we het nooit weten. De oplossing staat in deze tekst. Kies maar ...!