Canarische tomaatjes

Canarische tomaatjes

Geschreven op 29-06-2020
Guy Devos


Schattingen voor dit jaar wijzen aan dat er ongeveer 43.000 ton Canarische tomaten naar Europa is getransporteerd. Dat is zes keer minder dan de 305.000 ton van 20 jaar geleden.
In dezelfde periode is de waarde van de export gedaald van 283 naar 35 miljoen euro, terwijl de directe werkgelegenheid in het laatste decennium met een kwart is gedaald, van 6.000 naar 1.500.

Dit volgens een bijgewerkte studie van een team economen van de Universiteit van La Laguna (ULL) over de productiekosten en de sociaal-economische gevolgen waarmee de tomatensector te maken krijgt. Als al deze factoren worden gehandhaafd, zijn de vooruitzichten op middellange termijn vrij duidelijk.

De vraag is wat de teelt van exporttomaten de laatste tijd heeft betekend. Zal de ongeschoolde bevolking die uiteindelijk ontheemd is, een andere baan kunnen vinden?
Hoeveel indirecte werkgelegenheid in andere activiteiten zal er verloren gaan als de export van tomaten wordt stopgezet?
Is er dan een activiteit die het inkomensverlies in de gemeenten die het meest afhankelijk zijn van de teelt kan compenseren?
Kan de heroriëntatie op de lokale markt het verlies aan buitenlandse markten compenseren?
Als er geen wenselijke alternatieven zijn, wat kan er dan gedaan worden om te voorkomen dat ze definitief verdwijnen?
Dat is het scenario.

In de afgelopen 25 jaar is de tomatenexport vanaf de Canarische Eilanden ineengestort. In die periode verminderde de grondoppervlakte om tomaten te kweken op Gran Canaria van 2.920 naar 318 hectare, op Tenerife daalde deze van 1.233 naar 34 hectare en in Fuerteventura verdween de 280 hectare helemaal.

De daling van de export is niet te wijten aan een daling van de vraag, die is nog steeds sterk. Het probleem ligt in de vervanging van het Canarische aanbod door dat van andere brongebieden. Tomaten worden vanaf andere werelddelen afgezet in Europa.

De studie maakt gebruik van de Datacomex-databank van de staatssecretariaat van Buitenlandse Handel van de Spaanse regering om aan te tonen dat de Canarische Eilanden in 1995 iets minder belangrijk waren dan het Spaanse vasteland, maar veel belangrijker dan Marokko. Terwijl het aandeel van de Canarische Eilanden in waarde groter was dan het volume, wat erop wijst dat de prijzen voor de smaakvolle groente van de Canarische Eilanden hoger was.

Hieronder staat een vergelijkende tabel van de tomatenexport naar het Spaanse vasteland en naar het buitenland.